Tái chế trấu thành nguyên liệu giá trị cao

Việt Nam sản xuất hơn 40 triệu tấn lúa mỗi năm; riêng năm 2015 đạt 44,7 triệu tấn. Trấu chiếm khoảng 20% hạt lúa, tương ứng khoảng 9 triệu tấn phụ phẩm cần xử lý để tránh ô nhiễm. Ảnh trấu: VNS.

Trấu khó tái chế, chậm phân hủy. Ở Việt Nam, trấu chủ yếu làm nhiên liệu; những năm trước bài đăng có thêm củi ép hoặc tấm dùng trang trí nội thất. Tuy nhiên lượng sử dụng còn nhỏ so với tổng phát sinh.

Các nhà khoa học từng nghĩ đến đốt trấu phát điện nhưng hiệu quả kinh tế thấp. Nhu cầu lò sinh khối ở Đồng bằng sông Cửu Long cũng hạn chế do công nghiệp chưa nhiều. Tro sinh ra khó tiêu thụ, và theo bài viết, hàm lượng SiO₂ thấp khiến tinh chế silica không khả thi.

Trấu chứa 15–17% SiO₂. Đốt thông thường không cho hàm lượng SiO₂ cao; phương pháp nhiệt phân trong lò chuyên dụng, ở nhiệt độ thích hợp, có thể tạo tro với SiO₂ trên 90%.

Silica dùng để tinh chế silicon cho pin mặt trời, bán dẫn; làm thủy tinh lỏng, phụ gia lốp chất lượng cao, sơn chịu nhiệt, gạch, chất tẩy rửa, kem đánh răng; làm phụ gia thực phẩm, xi măng, bê tông. Trong nông nghiệp, bài nêu ứng dụng phân bón giúp tăng năng suất lúa 15–30% và giảm thuốc bảo vệ thực vật.

Ứng dụng rộng khiến nhu cầu SiO₂ tăng nhanh; bài ước lượng tiêu thụ toàn cầu 1,5 triệu tấn/năm. Công nghệ nhiệt phân trấu do các nhà khoa học Nga phát triển tạo cả SiO₂ và nhiệt, đồng thời có thể chuyển rơm, phụ phẩm đồng ruộng khác thành SiO₂.

Ông Đỗ Đình Khang, nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, mong công nghệ được ứng dụng tại Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long để tăng giá trị lúa gạo Việt Nam.

Nguồn: Vietnamnet.